In dit artikel wordt uitgelegd wat een DESTEP-analyse is, waarom deze belangrijk is en hoe deze stap voor stap wordt uitgevoerd.
Wat is de DESTEP-analyse?
De DESTEP-analyse is een model om de externe macro-omgeving van een organisatie systematisch in kaart te brengen. DESTEP is een acroniem voor zes omgevingsvariabelen en staat voor demografisch, economisch, sociaal/cultureel, technologisch, ecologisch en politiek/juridisch.
Met deze analyse worden ontwikkelingen in de ruime Macro-omgeving onderzocht waarop een organisatie weinig tot geen directe invloed heeft, maar die wel grote impact kunnen hebben op de strategie en resultaten. Door deze factoren te analyseren verkrijgt men een beeld van het landschap waarin een onderneming opereert.
De DESTEP-analyse maakt deel uit van de externe analyse, de situatieanalyse en de ABCD-analyse. De uitkomsten dienen als input voor de SWOT-analyse. Andere benamingen die soms worden gebruikt zijn DEPEST of PESTEL (een uitgebreidere variant). Deze analyse speelt daarom vaak een belangrijk onderdeel in marketingplannen.
Waarom de DESTEP-analyse?
Inzicht in de macro-omgeving is essentieel om tijdig in te spelen op kansen en bedreigingen. Een gedegen DESTEP-analyse levert:
- Overzicht van relevante externe ontwikkelingen
- Concrete kansen en bedreigingen voor de organisatie
- Betere onderbouwing van strategische keuzes
- Een stevige basis voor de SWOT-analyse
- Meer anticiperend in plaats van reactief beleid
Door alleen de factoren te behandelen die daadwerkelijk relevant zijn, blijft de analyse gericht en bruikbaar.
Wat zijn de zes DESTEP-factoren?
Met de DESTEP factoren worden de macro- omgevingsvariabelen waar een onderneming geen directe invloed uitoefent geanalyseerd. Een onderneming kan deze factoren niet direct veranderen, maar wel er effectief op inspelen door er rekening mee te houden in het strategische beleid. Een voorbeeld daarvan is vergrijzing.
De DESTEP factoren die de macro-omgevingsvariabelen vormen zijn:
| DESTEP | Kenmerk | Voorbeeld |
| Demografisch | kenmerken van de bevolking | Leeftijdsopbouw, bevolkingsgroei en omvang, grootte van de huishoudens, mate van urbanisatie, migratie |
| Economisch | kenmerken die de economie beschrijven | Conjunctuur van een land, inflatie, rente, BNP, koopkracht, import/export, werkloosheid |
| Sociaal-cultureel | kenmerken van de cultuur en leefgewoonten | Levensstijl bijvoorbeeld sporten en gezond eten, duurzaamheid, vrijetijdsbesteding, opleidingsniveau, aantal tweeverdieners |
| Technologisch | kenmerken van de ontwikkeling | Digitalisering, Informatievoorziening, AI, nieuwe producten, veranderingen in levensstijl door tech, mate van adoptie tech |
| Ecologisch | kenmerken van de fysieke omgeving | Klimaat, weer, milieutechnologie, zorg voor het landschap, grondstoffenschaarste |
| Politiek-juridisch | kenmerken van overheid, rechterlijke macht en regelgeving | Wetgeving, mate van interventie in economie, invloed overheid op bedrijfsleven, politieke invloeden, EU-regelgeving |
Praktisch stappenplan DESTEP-analyse
Beschrijf de huidige situatie uitvoerig en maak op basis hiervan een voorspelling voor de toekomst. Voor elke factor geldt dat eerst de uitgangspositie onderzocht moet worden. Door te beschrijven waarvan in het verleden is uitgegaan en hiertegenover de veranderingen en huidige ontwikkelingen te zetten kunnen er in een later stadium van het marketingplan strategische opties ontwikkeld worden. Zodoende geeft de DESTEP antwoord op de vraag hoe een organisatie effectief in kan spelen op haar omgeving.
Denk bij elke factor aan verschillende zaken die invloed uitoefenen op de organisatie en ga hiernaar gericht opzoek! Een veelgemaakte fout bij het analyseren van de omgeving is het beschrijven van niet relevante factoren. Er is zeer veel algemene informatie te vinden over de MACRO-omgeving om tot een goede DESTEP analyse te komen. Niet alle gevonden informatie is van invloed op het marketingplan. Gebruik daarom alleen relevantie informatie dat betrekking heeft op de organisatie en/of het centrale probleem van het marketingplan. Eindig met een opsomming van concrete kenmerken. Dit is input voor de SWOT en de strategiekeuze.
Het DESTEP stappenplan:
- Bepaal welke DESTEP-factoren relevant zijn voor de organisatie of het vraagstuk
- Beschrijf per relevante factor de huidige situatie
- Benoem belangrijke ontwikkelingen uit het recente verleden
- Geef een onderbouwde toekomstverwachting
- Bepaal per factor of het een kans of bedreiging vormt
- Vat de belangrijkste kansen en bedreigingen samen voor de SWOT-analyse
Belangrijke tip: Beschrijf alleen factoren die daadwerkelijk invloed hebben op de organisatie. Een te brede analyse levert veel irrelevante informatie op.
Praktijkvoorbeeld DESTEP
Een fabrikant van elektrische fietsen voerde een DESTEP-analyse uit en ontdekte onder andere:
- Demografisch: toenemende vergrijzing → kans op groei in de 55+ doelgroep
- Technologisch: snelle ontwikkeling van batterijtechnologie → kans op betere actieradius
- Ecologisch & Politiek: strengere uitstootnormen en subsidies op elektrisch vervoer → sterke kans
- Economisch: hoge inflatie → bedreiging voor de koopbereidheid van consumenten
Door deze inzichten te gebruiken, paste het bedrijf de productontwikkeling en positionering aan en speelde het sneller in op de marktontwikkelingen.
Checklist DESTEP-analyse
| Alleen relevante factoren geselecteerd | V |
| Per factor huidige situatie beschreven | V |
| Recente ontwikkelingen meegenomen | V |
| Toekomstverwachting geformuleerd | V |
| Kansen en bedreigingen per factor benoemd | V |
| Belangrijkste inzichten samengevat voor de SWOT | V |
| Analyse concreet en toepasbaar gehouden | V |
Veelgemaakte fouten
- Alle zes factoren behandelen, ook als ze niet relevant zijn
- Alleen het heden beschrijven en de toekomstverwachting weglaten
- Te algemene uitspraken doen (“de economie groeit”)
- Geen duidelijke kansen en bedreigingen formuleren
- De analyse te lang en onoverzichtelijk maken
Samenvatting DESTEP-analyse
De DESTEP-analyse brengt systematisch de demografische, economische, sociaal-culturele, technologische, ecologische en politiek-juridische factoren in kaart. Door alleen relevante ontwikkelingen te vertalen naar concrete kansen en bedreigingen ontstaat een stevige basis voor de SWOT-analyse en de marketingstrategie. De DESTEP-analyse is een essentieel hulpmiddel om de macro-omgeving te begrijpen. De uitkomsten vormen belangrijke input voor de SWOT-analyse, de situatieanalyse en het marketingplan. Door tijdig in te spelen op externe ontwikkelingen kan een organisatie concurrentievoordeel behalen.
Auteur Edwin Muilwijk - Laatst bijgewerkt: 4 augustus 2026
TIP: Voorbeeld DESTEP analyse
Er zijn online veel voorbeelden van uitgewerkte DESTEP analyses te vinden via de zoekterm: filetype:pdf "DESTEP analyse". Via ons voorbeeld invulbestand kun je bovendien snel en eenvoudig zelf een DESTEP analyse beginnen.